Ханнык баҕар норуот, сир-дойду киһи дьылҕатын курдук, бу орто дойдуга туспа, ханна да хатыламмат суоллаах-иистээх буола үүнэр-сайдар. Сахаларга «Дойду сурахтаах, алаас ааттаах» диэн өс хоһооно баар. Төрөөбүт дойдубут Хаҥалас улууһа баай историятынан, кэрэ айылҕатынан, сирдэринэн, үтүө-мааны дьонунан-сэргэтинэн киэҥник биллэр, суон сураҕырар, албан ааттанар.
Биһиги биир дойдулахпыт Саха Өрөспүүбүлүкэтин Норуодунай суруйааччыта, Россия суруйааччыларын союһун чилиэнэ, ССРС култууратын туйгуна, Саха Өрөспубликатын культуратын үтүөлээх улэһитэ, Россия Улахан литературнай бириэмийэтин лауреата, Саха Өрөспүүбүлүкэтин П.А. Ойуунускай аатынан Государственнай бириэмийэтин лауреата, Хаҥалас улууһун бочуоттаах олохтооҕо, өр сылларга Гаврил Васильевич Ксенофонтов аатынан кыраайы үөрэтэр түмэл салайааччытынан улэлээбит, бары өттүнэн ураты талааннаах Павел Николаевич Харитонов – Ойуку быйыл 80-сааһын бэлиэтиир.

Павел Николаевич Харитонов-Ойуку Хаҥалас улууһун Бастакы Малдьаҕар нэһилиэгэр 1941 сыллаахха Бэс ыйын 22 күнүгэр төрөөбүтэ. Кини оҕо сааһа Тойон Арыыга Өлүөнэ эбэ биир улахан кэрэ көстүүлээх сиригэр ааспыта. 1961 сыллаахха Булгунньахтаах орто оскуолатын бутэрэн Өрөспүүбүлүкэҕэ бастакыннан «Оскуола – производства – үрдүк үөрэх» патриотическай бачыымы республика үөрэнээччилэригэр көтөҕөннөр ыҥырыы таһааран бииргэ үөрэммит кылааһынньыктарынаан тутуспутунан “Правда” колхозка үлэлии хаалбыттара. Кэлин Намнааҕы педагогическай-художественнай училищены, Саха государственнай университетын саха тылын салаатын ситиһиилээхтик бүтэрбитэ.
Павел Николаевич – Ойуку бастакы хоһоонноро 1962 сыллаахха оройуон «Советтар знамялара» уонна «Колхоз сирдьитэ» хаһыаттарыгар, кэлин 1964 сыллаахтан саҕалаан Республика хаһыаттарыгар бэчээттэммиттэрэ. «Хаар кыыс» бастакы хоһооннорун хомуурунньуга 1980 сыллаахха Дьокуускайдааҕы кинигэ кыһатыгар тахсыбыта. Кэлин «Тойон арыы», «Бэлэх», «Хачыал» хоһоон хомуурунньуктара тахсыбыттара. Оҕолорго анаан «Бурҕаллай» диэн кинигэтэ тахсыбыта. 1996 сыллаахха Саха Сирин билиҥҥи поэзиятын саҕалааччылартан биирдэстэрэ Таллан Бүрэ — Ефрем Степанович Сивцев айымньытын ырыппыт кинигэтин бэчээттээн таһаарбыта. Поэт суруйбут хоһоонноро музыка буолан суруллан уостан түспэт ырыа буолан ылланаллар.
Бу кэнники 20-с сылларга суруйааччы прозаик быһыытынан Ойуку диэн псевдонимнаах улэлиир. Өлүөнэ кытылыгар олохсуйбут дьон уустук олохторун, ураты дьылҕаларын ойуулаан көрдөрөр «Хоболоох суол» романын түөрт кинигэлэрэ күн сирин көрдүлэр. Ромаҥҥа Хаҥалас улууһун историятын кэпсиир чахчылар элбэхтэр. Бу роман үс кинигэтэ нуучча тылыгар тылбаастанан бүтүн Россия киэн эйгэтигэр таҕыста. 2008 сыллаахха суруйааччы «Хоболоох суол» романын иһин Россия Улахан литературнай бириэмийэтин ылбыта.
Павел Николаевич Хаҥалас историятын чинчийиигэ, биллэр- көстөр бас дьонун ааттарын төнүннэрэн үйэтитиигэ улахан сыратын ууран үлэлиир. Улуус култуурата сайдарыгар элбэх үлэни ыытар, улуус төрүт «Хаҥалас» аата төннөрүн туруорсууга үлэлэспит дьоннортон биирдэстэрэ. Хаҥалас ыһыаҕа төннөрүгэр, саҥалыы тыыны киллэрэргэ бастакы барылы суруйбут киһи буоларынан өҥөтө улахан.
Г.В.Ксенофонтов аатынан кыраайы үөрэтэр музей салайааччытынан өр сылларга үлэлээн саҥа музей дьиэтин туттаран, улуус, республика историята сырдатылларыгар, үйэтитиллэригэр элбэх дириҥ ис хоһоонноох үлэни ыытар. 2015 сыллаахха П.Н.Харитоновка «Бастыҥ музей улэһитэ» анал аат иҥэриллибитэ. 2019 сыллаахха Саха Өрөспүүбүлүкэтин А5а баһылыгын уурааҕынан Хаҥалас сириттэн бастакыннан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Норуодунай суруйааччыта бочуоттаах аат иҥэрилибитэ.
Павел Николаевич Харитонов — Ойуку киэҥ билиилээх, мындыр өйдөөх, дириҥ толкуйдаах, бары өттүнэн талааннаах саха норуотун биир чулуу киһитэ буолар. Кини дьиҥнээх патриот, кини олоҕо, үлэтэ-хамнаһа бүүс бүтүннүүтэ төрөөбүт дойдутугар, биир дойдулаахтарыгар, дьонугар-сэргэтигэр ананар.